Kolbuszowa

15.12.2009 r. w  Zespole Szkół Agrotechniczno-Ekonomicznych w Weryni odbyła się prezentacja pod hasłem:

Wigilia wczoraj i dziś

Jej głównym celem było kultywowanie i pogłębianie wiedzy o polskiej tradycji kulinarnej związanej ze Świętami Bożego Narodzenia.

Podczas spotkania przedstawiono zgromadzonej młodzieży prezentację multimedialną dotyczącą przygotowań wigilijnych.

Nasi przodkowie przygotowania do Wigilii zaczynali po skończeniu prac w polu tj. już w listopadzie. Gospodynie porządkowały dom:

-          wymieniały słomę w siennikach

-          bieliły izbę

-          ubierały obrazy kolorowymi bibułami

-          przeglądały obrusy i odświętne ubrania domowników

-          wspólnie z dziećmi przygotowywały ozdoby choinkowe m.in. podłaziki, łańcuchy, orzechy, szyszki, gwiazdki i piekły ciastka jako ozdoby choinkowe

Obowiązkiem gospodarza było:

-          uszatkować i ukisić kapustę

-          przygotować kaszę gryczaną w stępie (urządzenie do czyszczenia ziarna gryki na kaszę)

-          zmielić ziarna na mąkę

-          natłoczyć oleju ze lnu i konopi

-          uporządkowanie obejścia

-          przygotowanie zapasów paszy dla zwierząt

-          przygotowanie pogródek (ubita słoma lub liście ułożone wokół domu i stajni)

Podczas spotkania przybliżono zgromadzonym religijne wierzenia związane z dniem Wigilii:

-          pod obrus i stół kładziono siano upamiętniające miejsce narodzenia Jezusa w stajence, siano leżało  aż do Szczepana, w tym dniu  wynoszono je zwierzętom

-          po zjedzonej wieczerzy drewniane łyżki wiązano sianem spod obrusa, miało to wróżyć zgodę w rodzinie przez następny rok

     -   przed wigilią zaopatrywano się w opłatki, a w czasie wojny, gdy trudno było je kupić, dzielono się chlebem lub pieczonym płaskim plackiem

-          obrazy ubierano choiną i kolorową bibułą

Dawna wigilia to również wiele ludowych przesądów:

- w wigilię pierwszy do mieszkania powinien wejść młody, krzepki mężczyzna, bo uważano, że przyniesie on szczęście domownikom w nowym roku, jeżeli weszłaby kobieta,  wierzono, że to będzie rok nieszczęśliwy

-   do stołu siadano parzyście, by w następnym roku nikogo nie zabrakło

-   bogactwo i zdrowie zapewnić miało umycie się w wigilijny poranek w misce z zimną wodą, koniecznie z dodatkiem złotych lub srebrnych monet

- w rogach izby ustawiano snopy niemłóconego zboża oraz rozkładano na podłodze słomę dla dusz zmarłych, które w wigilijną noc miały chodzić po izbie

- po wieczerzy słomę wynoszono w pole, by uchronić je przed chwastami,  kręcono powrósła do obwiązywania drzew owocowych;

- każde drzewo obchodzono trzykrotnie i grożono mu ścięciem, jeśli w nadchodzącym roku nie będzie rodziło owoców

- obserwowano również pogodę: pochmurne niebo wróżyło ślub osobom starszym i bogatszym, a pogodne młodszym i biedniejszym

- w dniu Wigilii nie należało się sprzeczać, kłócić ani płakać, bo niezgoda i smutek będą częste w domu aż do następnej Wigilii

- choroba  lub zranienie się zapowiadało słabe zdrowie przez cały rok

- podczas wieczerzy wigilijnej nie należało zbyt dużo mówić czy przerywać innym, aby w przyszłym roku nie kłócić się i nie wyjawiać powierzonych sekretów

Oprócz prezentacji, by pokazać uczestnikom różnicę między dawną i współczesną Wigilią, główne organizatorki imprezy Anna Fitał i Anna Tęcza oraz inne nauczycielki przedmiotów żywieniowych tj. Lucyna Nowak, Wioletta Majewska, Agnieszka Biestek i Monika Chrząstek przygotowały dwa stoły, na których zaprezentowano dawne i teraźniejsze potrawy wigilijne. Na dawnym stole znalazły się:

-    chleb pieczony

-    barszcz biały z grzybami zakiszony na razowej żytniej mące

-          kapusta z grochem

-          groch z cebulą podsmażoną na lnianym oleju

-          pierogi z kapustą, z kaszą, jabłkami i z kaszy gryczanej

-          kompot z suszonych owoców

-          ziemniaki

-          pieróg drożdżowy z kaszą jaglaną z serem

Obok starego stołu ustawiono snop z niemłóconego zboża a pod stołem siano i słomę.

Na współczesnym stole znalazły się:

    -    karp w galarecie i smażony w dzwonkach

    -    barszcz czerwony z uszkami

    -    kutia

-   śledzie

-   pierogi

-   ryba po grecku

-   zupa grzybową

-   strucla makowa

-   piernik

-   ciastka

Podczas uroczystości wigilijnych w ZSA-E w Weryni młodzież przygotowała ciekawe ozdoby i stroiki bożonarodzeniowe.

Innymi atrakcjami podczas imprezy były pokazy kulinarne, m. in. pokaz lepienia pierogów oraz sporządzania rogalików i kołaczyków drożdżowych, które można było degustować.

Uroczystościom towarzyszył koncert kolęd i pieśni bożonarodzeniowych w wykonaniu szkolnego zespołu Concordia.