Kolbuszowa

„W Kolbuszowej mieszkało wtedy około 3200 mieszkańców. Nieco więcej niż połowę z nich stanowili Polacy - katolicy, nieco mniej niż połowę - Żydzi. Kolbuszowianie - katolicy byli w części inteligentami - urzędnikami, a w większości mieszczanami - rzemieślnikami i drobnymi rolnikami. Żydzi przeważnie utrzymywali się z prowadzenia handlu, a częściowo i z rzemiosła. Nad miastem górował rzymskokatolicki kościół parafialny, mający za patronów Wszystkich Świętych. Były w mieście dwie szkoły powszechne, męska i żeńska oraz gimnazjum. Działały polskie i żydowskie organizacje polityczne i społeczne. Żywe były wówczas wśród mieszkańców uczucia patriotyczne i istniały bliskie kontakty z 17. pułkiem piechoty WP, stacjonującym w Rzeszowie.
Co roku, na wiosnę, żołnierze z 17-mnastki wędrowali przez Kolbuszowę na poligon, a jesienią wracali do koszar. Nauczyciele z Kolbuszowej i ze szkół wiejskich organizowali wtedy przywitania i pożegnania wojskowych. W Kolbuszowej uroczystości te odbywały się na rynku, leżącym przy południowym boku kościoła parafialnego pod wezwaniem Wszystkich Świętych, wśród kwiatów i dźwięków orkiestry. Na pięknym, kolbuszowskim stadionie były też organizowane, każdego lata, obozy dla kandydatów na oficerów, uczących się w szkołach podchorążych. Oddział obozowiczów chodził po ulicach miasta śpiewając. Wieczorami podchorążowie odwiedzali domy, w których mieszkały panny. Kilku kolbuszowian: Zdzisław Gródecki, Wincenty Gumiński, Adam Miś, Tadeusz Zach, służyło w oddziale 10. BKZmot., stacjonującym w Żurawicy koło Przemyśla. Wymykali się na przepustki do domów motocyklem z przyczepą lub willisem i urządzali w Kolbuszowej, przejażdżki dzieciom. Był i kolbuszowianin - lotnik, czasem krążący w samolocie nad rodzinną miejscowością. Wielu osobom życie wydawało się, wtedy, takie przyjemne i wesołe. Aż tu nagle, w dniu 1 września 1939 r. wybuchła wojna. Ruch wojenny w Kolbuszowej rozpoczęła, jak i w całej Polsce, mobilizacja, ogłoszona 24 sierpnia. Powołani spieszyli do wojska. Pozostałych ogarnął niepokój”[1]".