Aktualności
17 września - ta historia dotknęła także mieszkańców naszego powiatu
17-09-2026
17 września 1939 r. Związek Sowiecki zaatakował Polskę. Dziś, w 87. rocznicę tych wydarzeń, obchodzimy również Światowy Dzień Sybiraka. To historia, która nie ominęła ziemi kolbuszowskiej. Sowieckich represji i wywózek doświadczyli także mieszkańcy naszego powiatu.
Jednym z nich był Antoni Magda z Trzęsówki, żołnierz kampanii wrześniowej i Armii Krajowej, ojciec sześciorga dzieci, który został wywieziony do ZSRR. Swoje doświadczenia z sowieckich łagrów opisał we wspomnieniach opublikowanych w „Roczniku Kolbuszowskim”, opracowanych przez Halinę Dudzińską.
„W dniu 1 grudnia 1944 r. przyszli do mojego domu trzej obcy ludzie razem z
naszym sołtysem, Kazimierzem Magdą i zabrali nas - mojego ojca Michała,
mnie i dwóch młodszych braci, Jana i Czesława. Demolowali mieszkanie,
szukając broni i dokumentów konspiracyjnych. Nic takiego nie znaleźli”.
„Mojego brata Czesława, jeszcze małoletniego, puszczono do domu. Nas
trzech, ojca, brata Jana i mnie załadowano, w dniu 12 grudnia, razem z
innymi mężczyznami z powiatu kolbuszowskiego, często znajomymi, na
samochody ciężarowe i zawieziono do więzienia w zamku w Rzeszowie”.
„Chyba w dniu 15 stycznia zabrano nas i zaprowadzono, pod konwojem
Sowietów, na miejscową stację kolejową. Tam wepchnięto nas do stojących
wagonów towarowych. Osiemdziesięciu mężczyzn do jednego wagonu. Mój brat
i inni znajomi byli ze mną. Okienka wagonów były zakratowane drutem
kolczastym”.
Więźniowie początkowo nie wiedzieli, dokąd jadą. Obserwowali położenie słońca i mijane stacje, próbując odgadnąć kierunek transportu.
„Gdy minęło dwadzieścia dni jazdy, pan Bator przeczytał nazwę stacji -Tuła.
Pociąg stanął. Podobno Tuła leży na południe od Moskwy. Znowu przetoczono
nas na bocznicę, ale nie każą wysiadać. Mróz był duży. Śnieg poza wagonem
także. Otworzono drzwi wagonu i dano nam, na powitanie, po kawałku chleba
i po kilka łyżek "kipiatoku".
Antoni Magda przeżył, a swoją historię pozostawił we wspomnieniach opublikowanych w „Roczniku Kolbuszowskim”.
W związku z dzisiejszą rocznicą, o godz. 18.00 w kościele pw. św. Brata Alberta w Kolbuszowej odprawiona zostanie Msza Święta w intencji Ojczyzny i Sybiraków oraz walczących i poległych w jej obronie. Następnie uczestnicy zgromadzą się przy pomniku św. Brata Alberta na wspólnej modlitwie i złożeniu kwiatów.
Zapraszamy mieszkańców powiatu kolbuszowskiego do wspólnego upamiętnienia 87. rocznicy agresji sowieckiej na Polskę i Światowego Dnia Sybiraka.
